Sanat > Tiyatro

Tragedya nedir?


Tragedya, tiyatroda bir oyun türüdür. Konuları Yunan mitolojisindeki efsanelere dayanır. 

Tragedya Yunanca'da tragoidia kelimesinden gelir. Tragos (keçi) ve oidie (türkü) sözcüklerinden oluşur ve keçilerin türküsü anlamında kullanılır.

Tragedyanın doğuşu ve tanımı

 

Antik Yunan'da doğan tragedya, tiyatronun özünü oluşturur. Antik Yunan Tiyatrosu'nda tragedyanın tanımını ilk kez M.Ö. 300 yıllarında yapan Aristoteles, Poetica adlı eserinde tragedyayı şöyle tanımlar:

 

"Tragedya ahlaki bakımdan ağırbaşlı, başı ve sonu olan, belli bir uzunluğu bulunan bir hareketin taklididir. Sanatça güzelleştirilmiş bir dili vardır; içine aldığı her bölüm için özel araçlar kullanır. Hareket eden kişiler tarafından temsil edilir. Bu bakımdan tragedya sadece bir hikaye (mythos) değildir.

Tragedyanın ödevi, uyandırdığı acıma ve korku duyguları ile ruhu tutkulardan temizlemektir (arınma-katharsis). Sanatça güzelleştirilmiş dil deyince harmoniyi, yani şarkıyı, mısra-ölçüsünü içine alan bir dili anlıyorum. Her bölüm için özel araçlar kullanılır deyince de, bazı bölümlerde yalnız ölçünün, bazı bölümlerde ise aynı zamanda müziğin ve şarkının kullanılmasını anlıyorum."

Tragedyanın öğeleri

 

Tragedya öykü (mythos), karakter ve düşünce (dianoia) öğelerinden oluşur. Bu elemanlar arasında en önemlisi olayların uygun biçimde birbiri ile bağlanması yani öyküdür. Çünkü tragedya kişilerin değil, hayatın hikayesidir. Bu açıklamaya göre öykünün ve öyküdeki olayların bir eylemi belirtmesi gerekir.

Tragedyada kişilerin karakterleri, onların davranışlarına ışık tutarak gösterilir. Düşünce ise tragedyada belli koşullarda söylenmesi olası ve uygun olan şeyleri söyleme ve tartışma demektir.