Genel Kültür > Tarih

Montreux Sözleşmesi ne zaman imzalandı?


Montreux Sözleşmesi, Lozan Antlaşması’nda Boğazlarla ilgili alınan kararın değiştirilmesi için Türkiye Cumhuriyeti’nin 1933’ten itibaren yaptığı girişimler sonucunda İsviçre’nin Montreux şehrinde 20 Temmuz 1936’da imzalandı.

Montreux Sözleşmesi, Türkiye, İngiltere, Fransa, S.S.C.B. (şimdiki Rusya), Japonya, Romanya, Bulgaristan, Yunanistan ve Yugoslavya arasında yapıldı.

Montreux Sözleşmesi’nin imzalanması sonucunda Boğazlar Komisyonu kaldırıldı. Komisyonun kaldırılması ile birlikte tüm görev ve yetkiler Türkiye Cumhuriyeti’ne teslim edildi. Böylece Boğazlar koşulsuz biçimde Türk egemenliğine verilmiş oldu.

Anlaşma ile şu kararlar alındı:

  • Türkiye Boğazlarından transit geçiş serbest olacak.
  • Savaş döneminde Türkiye yansız kalırsa yabancı ticaret gemileri serbestçe geçecek.
  • Savaş döneminde savaş gemileri Boğazlardan geçiş yapmadan 15 gün önce Türk hükümetini bilgilendirecek.
  • Savaş döneminde sadece yansız devletlerin savaş gemileri Boğazlardan geçebilecek.

1936 yılında imzalanan Montreux Sözleşmesi’ni imzalamayan tek devlet İtalya’nın da sözleşmeyi 1939 yılında kabul edilmesi ile birlikte Türkiye için Boğazlar sorunu çözülmüş oldu.

 

Fotoğraf: Lindsay N. Kelly (flickr)