Genel Kültür > Coğrafya

Kasırga nasıl oluşur?


Bir kasırganın oluşumuna sebep olan en önemli faktörler ılık su ve nemli ılık havadır. Bu nedenle kasırgalar genellikle tropikal bölgelerde başlar.

Okyanus yüzeyindeki nemli hava hızla yükselmeye başladığında soğuk havayla karşılaşır. Bu da ılık su buharının yoğunlaşarak fırtına bulutları ve yağmur damlaları oluşturmasına sebep olur.

Bu yoğunlaşma, gizil ısının* serbest kalarak yukarıdaki soğuk havayı ısıtıp yükseltmesine ve daha fazla nemli ılık hava için yer açmasına neden olur.

Döngü bu şekilde devam ettikçe daha fazla nemli ılık hava, gelişen fırtınaya katılır ve okyanus yüzeyinden çok daha fazla ısı atmosfere geçer.

Bu devam eden ısı değişimi daha durgun bir merkezin etrafında helezonlar şeklinde rüzgar döngüsü yaratır.

Birleşen rüzgarlar kasırga yaratıyor

Su yüzeyinde birbirine yaklaşan rüzgarlar çarpışarak daha fazla su buharının yukarı hareket etmesine, ılık hava dolaşımının ve rüzgarın hızının artmasına sebep olur.

Aynı zamanda, güçlü rüzgarlar yüksek rakımlarda durmadan eserek yükselen ılık havayı fırtınanın merkezinden çeker ve anafor şeklinde kasırganın klasik siklon döngüsüne yollar.

Genellikle 9 bin metrenin üzerindeki rakımlarda yüksek basınçlı hava, fırtınanın merkezindeki ısıyı çeker ve yükselen havayı soğurur.

Yüksek basınçlı hava, fırtınanın düşük basınçlı merkezine doğru çekildikçe rüzgarın hızı artmaya devam eder.

Rüzgar şiddetini artırarak fırtınadan kasırgaya dönüşürken hıza bağlı olarak 3 farklı  aşamadan geçer:

  • Tropik Alçak Hava Basıncı – rüzgar hızı 61,15 km/s'den azdır.
  • Tropik Fırtına – rüzgar hızı 62,76 km ile 117,48 km/s arasında değişir.
  • Kasırga – rüzgar hızı 119,09 km/s'nin üzerindedir.

 

Kasırgaların şiddeti ve sıklığı artıyor

 

Bilimadamları küresel ısınmayla ortaya çıkan sorunların kasırgaların oluşumunu ve şiddetini artırdığı konusunda görüş birliğine varıyor.

Dünya çapında hava ve su sıcaklıklarının artması kasırgaların daha yıkıcı şekilde oluşmasına sebep oluyor.

Özellikle insanların sebep olduğu orman ve doğal kaynak tahribatı, endüstriyel ve zirai işlemler sonucu ortaya çıkan sera gazlarının atmosfere salınması, ısı derecelerindeki değişiklikleri hızlandırıyor.

Bilimadamları, uyarılar dikkate alınmaz ve özellikle sera gazlarının salınımı konusunda hemen harekete geçilmezse, ileride yıkıcı kasırgaların çok daha sık görüleceğini belirtiyor.

*Gizil ısı: Bir maddenin sıcaklığı değişmeden kazandığı veya kaybettiği ısı miktarı.