Sağlık > Temel Sağlık Bilgisi

Kan grupları nasıl tespit edilir?


Kan grupları iki sistem tarafından belirlenir. Bunlar A, B, AB ve 0 gruplarını kapsayan A, B, 0 sistemi ile pozitif(+) ve negatif(-) değerleri kapsayan Rh faktörüdür.


A grubu kan, alyuvar yüzeyinde A antijenini* içerirken, plazmasında** B antikorunu*** içerir.


B grubu kan, alyuvar yüzeyinde B antijenini, plazmasında A antikorunu taşır.


AB grubu kan, alyuvar yüzeyinde A ve B antijenini birlikte taşır. Plazmasında ise antikor bulundurmaz.


0 grubu kan, tam tersine alyuvar yüzeyinde antijen bulundurmaz, plazmasında ise A ve B antikorunu birlikte taşır.


Kan grubunun tespiti için birkaç farklı yöntem vardır. Bunlar: 

  • Aglütinasyon yöntemi
  • Slide yöntemi
  • Manuel  Ploybrene testi yöntemi
  • Jel Santrifugasyon yöntemi
  • Mikroplate yöntemi
  • Tüp yöntemi

Pratikliği bakımından genellikle aglütinasyon yöntemi tercih edilmektedir. Bu yöntemle birkaç dakika içinde kanın grubu belli olur.  Yöntemin basamakları şu şekilde işlemektedir.


Laboratuvar ortamında alınan kan, beyaz renkte bir fayans üzerine üç damla halinde damlatılır.  Bu damlaların üzerine gruplara duyarlı reaktifler damlatılır. Antijen ve antikorların birleşmeleri (ya da birleşmemeleri) gözlemlenir.


Buna göre, bir damlanın üzerine A grubunu tespit edecek reaktif madde Anti A, diğerine B grubunu tespit edecek reaktif madde Anti B ve üçüncü damlaya da kanın pozitif ya da negatif olduğunu tespit eden Rh reaktifi damlatılır. Ve bu kanlar cam bir çubuk yardımıyla karıştırılır. Bir süre beklendikten sonra hangi damlalarda çökme olduğu gözlemlenir. 

  • A reaktifinin damlatıldığı damlada çökme varsa kan, A grubu olur.
  • B reaktifinin damlatıldığı damlada çökme varsa kan, B grubu olur.
  • Hem A hem B reaktiflerinin damlatıldığı damlada çökme varsa kan, AB grubu olur.
  • Hiçbir kan damlasında çökme yoksa kan, 0 grubu olur.
  • Kanın pozitif ya da negatif olduğunu tespit eden Rh reaktifinin damlatıldığı damlada çökme varsa kan Rh pozitif(+), çökme yoksa Rh negatif(-) olarak belirlenir.

* vücuda girdiğinde bağışıklık sistemini uyaran yabancı madde ve mikrop
** kandaki su, protein ve kimyasal iyonlar
*** vücuda giren mikroplarla savaşan protein