Dil ve konuşma bozukluklarının birçok nedeni olabilir. Bu nedenlerin saptanması ise her zaman mümkün olmayabilir. Bir sonuca varmak için hastayı belli bir süre izlemek gerekebilir.

Bazı zamanlar dil ve konuşma bozukluklarına yol açan sorunlar tıbbi tedavilerle çözümlenebilir. Bazen de birbirinden farklı nedenler aynı kişide toplanır ve sorunu daha çözülmez hale getirebilir.

Örneğin; ağır dil sorunları olan otistik bir çocukta ek olarak ortakulak iltihabı varsa konuşma bozukluğunu artıran sebep bu olabilir.

Ortakulak iltihabının yarattığı işitme bozukluğu konuşma ve dil bozukluğunu artırır.

Konuşma bozukluklarının fiziksel nedenleri

İşitme engeli

Doğuştan ya da erken çocukluk çağında sinirlerinde, içkulakta ya da ortakulakta işitme engeli olan çocuklar zekaları ve konuşma ile ilgili organları sağlam olduğu halde dili duyamadıklarından öğrenme güçlüğü, dolayısıyla konuşma bozukluğu sorunu yaşarlar.

Eğer ki bu konuda geç kalınırsa ve kritik öğrenme yaşları geçirilirse dili tam olarak öğrenmeleri daha zor olur.

Yapısal kusurlar

Çocuklarda konuşma ile ilgili organlarda yapısal bozukluklara örnek olarak yarık damak ya da yarık dudak verilebilir. Bu gibi sorunlar konuşmayı bozar. Bu tür durumlar genelde erken dönemde farkedilir ve hemen müdahale edilir. Aksi halde çocuğun yapısal bozukluklardan kaynaklı konuşma sorunu, basit düzeyde dil gelişiminin bozulmasına neden olabilir.

Sağlıklı dil gelişimi ancak çocuğun düzgün konuşması ve söylediklerini duyması ile mümkün. Kendi söylediklerinin bozuk olması ve çocuktaki işitme sorunu algısında birtakım yanlışlıklara neden olabilir.

Nörolojik nedenler

Dil ve konuşmayı düzenleyen sinir yapılarındaki hasara bağlı olarak bazı nörolojik sorunlar olabilir. Özellikle sonradan yaşanan beyin hasarları sonucunda ortaya çıkan bu bozukluklara disfaziler olarak bilinir.

Gelişimsel dizfaziler günümüzde gelişimsel dil bozukluğu veya özgün dil bozukluğu olarak adlandırılıyor.

Araştırmalara göre beyinde görünür anlamda bir hasar olmasa da mikroskobik düzeydeki incelemelerde belirgin hale gelen beyin hasarlarının konuşma ve dil bozukluklarına yol açtığı gösteriliyor.

Mental rötardasyon

Zihinsel engellilik anlamına gelen mental rötardasyon, birçok zihinsel işlevi tutan ve kişilerde farklılık gösteren öğrenme, eğitim ve uyum sorunlarına yol açan bir hastalık. Yüzlerce çeşidi var.

Beslenme yetersizliği, eğitim olanlarının sınırlayıcılığı gibi çevresel etkilerin önemi olmakta birlikte çoğu kişide genetik aktarım sözkonusu.

Sonuç olarak hangi nedenle olursa olsun beyindeki ağır işlev bozuklukları zihinsel engelliliğe, dolayısıyla konuşma bozukluklarına da neden olabilir.

Zekanın dikkat, bellek, yargılama gibi pekçok bileşeni var. Daha önceki testlerde bu alanlar değerlendirilmeye çalışılır. Testler sonucunda zeka düzeyine karar verilir.

Dil, zekayı etkileyen ama bir ölçüde zekaya bağımlı bir yeti. Bu nedenle zihinsel engelli insanlarda sıklıkla dil ve konuşma bozuklukları da görülür.

Otizm

Otizmin başlıca belirtilerinden biri konuşma gecikmesi. Dil gecikmesi nedeniyle uzmana başvuran aileler, en olumsuz tablo otizm ile ilişkili olan tablolar.

Otizmde dil ve konuşma bozukluklarının altında yatan çok daha esaslı başka nedenler vardır ve hepsi birbirini içine alan başka sorunlardan oluşur.

Otistik olanların en az yarısında işlevsel bir dil gelişmez.