Bilim

Bisiklet ne zaman icat edildi?


Bisikletin atası sayılabilecek ilk araç "célérifère", 1790 yılında Fransız Comte de Sicrac tarafından yapıldı.

Célérifère, gayet basit bir araç olarak tasarlandı. Bir tahtanın iki ucuna tekerlek takılarak üretilen bu araç ayakla ittirilerek yol alıyordu.

Direksiyon

 

Pedalı, zinciri ve gidonu (*) olmayan ilk bisiklete 25 yıl sonra, yani 1815'te bir Alman tarafından gidon eklendi.

Baron Karl Drais von Sauerbronn, geniş bahçesinde rahatça gezmek için geliştirdiği aracına "draissiee" (drezin) adını verdi.

Zenginler arasında moda olan drezin, 1865'te yerini "velocipede" yani Türkçe'ye girdiği şekli ile velespite (hızlı araç) bıraktı.

Kemik sarsan ilk bisikletler

 

Önceki modeller gibi tahtadan yapılan velespitin diğerlerinden farkı ön tekerleklerine takılan pedallarıydı. Sürücü bu pedalları çevirerek ilerleyebiliyordu; ancak bu tahta tekerlekler öyle sarsıcıydı ki halk arasında "kemik sarsan" adıyla anılıyordu.

Bisikletin tarihsel gelişimi.

 

Kirkpatrick Mac Millan, ünlü ressam ve buluşçu Leonardo da Vinci'nin üzerinde çalıştığı iki tekerlekli araçtan yola çıkarak 1840'ta bir bisiklet yaptı.

Hala Londra Bilim Merkezi'nde saklanan bu bisikletin ardından metalurjinin de gelişmesi ile bisikletler daha hafif metallerden üretilmeye başlandı.

1855'te Fransız Ernest Michaux'un ürettiği bisiklette ise pedal etkin olarak kullanıldı.

Devasa ön tekerlekler

 

1870'ten sonra geliştirilen yeni bisikletlere "bicyole" adı verildi. Bu modellerde ön tekerleğin çapı 1 ile 1,5 metre arasında değişiyordu.

İlk bisikletlerde, ön tekerlek büyüdükçe hız arttığından ön tekerlekler oldukça büyük yapılıyordu.

Büyük tekerlekli bisikletler sürüş güvenliği açısından risk teşkil ediyordu ve ani duruşlarda sürücünün hakimiyetini kaybedip düşmesi sıkça rastlanan bir durumdu.

Genelde atletik yapılı erkeklerin kullandığı bisikletlerin, kadınlar ve çocuklar tarafından kullanılan modelleri 3 tekerlekliydi.

Seri üretim

 

İlk seri üretim bisiklet "Michaux Company" tarafından yapıldı. Şirket yılda 140 bisiklet üretiyordu.

1888 yılında John Boyd Dunlop, bisikletin sarsıntısını gidermek amacıyla ilk bisiklet lastiğini yaptı ve patentini aldı. Aynı yıl plastik bisikletler piyasaya sürüldü.

 

Bisiklet endüstrisini gelişmesinde önemli bir yeri olan malzeme değişimi, daha önce hem işçilik hem de maliyeti yüzünden halka inemeyen bisikletlerin geniş kitlelerce alınabilmesine olanak sağladı.

Günümüz bisikletleri

 

Tarihte bisiklete en son eklenen parça zincir oldu. Ön tekerleğin gücünü arka tekerleğe iten zincirle birlikte günümüz bisikletlerine en yakın bisikletler üretilmeye başlandı.

Bisiklet üretiminde kullanılan malzemelerin ucuzlamasıyla bisiklet herkesin kullanabildiği bir araç haline geldi.

 

(*) Gidon: Bisiklet ve motosikletlerde aracın gideceği yönü belirleyen, tekerleğe bağlı bir çubuk.