Sağlık > Temel Sağlık Bilgisi

Alyuvar nedir?


Kana kırmızı rengini veren hücreler olan alyuvar ya da eritrositler dokulara oksijen taşır ve hücre aktivitesi sonucu açığa çıkan karbondioksit hücrelerden uzaklaştırır. Alyuvarların oksijen ve karbondioksit taşıyabilmesi içerdikleri hemoglobin sayesinde gerçekleşir.

 

Uzmanından öğrenmek için tıklayın: Kan nasıl pıhtılaşır?


Alyuvarlar son derece esnek bir yapıda oldukları için en dar kılcal damarlardan bile geçebilme özelliğine sahiptirler. Hemoglobin alyuvarların yüzde 90’ını oluşturur. Yuvarlak ve yassı bir biçimdedir ve bu şekilleri sayesinde çok fazla oksijen taşıyabilirler. Ortalama bir insan alyuvarının çapı 6-8 mikrometredir.

Kanın oksijenlenmesi

Kan akciğerde oksijenlenir. Akciğerlerdeki bronşlarda alveol adı verilen hücresel yapılar bulunur. Kalp tarafından vücuttan toplanan ve akciğere pompalanan kirli kan ciğerlere ulaştığında alyuvarların taşıdığı karbondioksit alveoller tarafından alınır. Karbondioksitin yerine ise alyuvarlara oksijen verilir. Kan karbondioksitten arıtılıp oksijenlendikten sonra yine dolaşıma verilir ve böylece dokuların ihtiyaç duyduğu oksijene kavuşmuş olur.  

Normal şartlar altında kemik iliğinde saniyede 2.5 milyon alyuvar üretilir. Alyuvarlar dolaşım sistemi içerisinde 120 gün kadar yaşarlar. Son olarak hayat sürelerini tamamladıklarında dalakta parçalanan alyuvarlardan açığa çıkan demir, tekrar kan yapımında kullanılmak üzere kemik iliği tarafından alınır.

Alyuvar sayısının erkeklerde bir milimetreküp kanda 5-5,5 milyon kadar, kadınlarda ise 4,5-4,8 milyon kadardır. Alyuvarın zarının dışında bulunan glukokaliks denilen tabaka sayesinde kan grubu tespiti yapılır.

B12 ve B6 vitamini eksiklikleri, demir yetmezliği, doğuştan bazı enzim eksiklikleri, bazı genetik hastalıklar veya çeşitli iç salgı bezleri bozukluları alyuvar sayısında azalmaya neden olabilir.

İzleyerek öğrenin: Kanın vücuttaki işlevi nedir?