Sanat > Edebiyat

Ahmed Haşim kimdir?


1884 Bağdat doğumlu şair.

Mekteb-i Sultani'den (Galatasaray Lisesi) mezun oldu. Hukuk Mektebi'ndeki eğitimini İzmir Sultanisi'ndeki Fransızca öğretmenliği görevi nedeniyle yarıda bıraktı.

 

1912 yılında başladığı Maliye Nezareti'ndeki görevinden 1914 yılında ayrıldı ve I. Dünya Savaşı yıllarında yedek subaylık yaptı.

Savaş sonrasında Devlet Güzel Sanatlar Akademisi'nde estetik öğretmenliği yaptı. Düyun-ı Umumiye ve Osmanlı Bankası'nda Fransızca dersi verdi. Akşam gazetesinde köşe yazarı olarak çalıştı.

İlk şiirlerinde Mekteb-i Sultani'de öğretmeni olan Tevfik Fikret'in yanı sıra Abdülhak Hamid ve Cenab Şahabeddin'in etkileri de açıkça görülür.

İlk şiiri olan Hayal-i Aşkım'da örneğini sergilediği, şiire yeni bir soluk verme isteği Musavver Terakki, Mecmua-i Edebiye, Musavver Muhit, Servet-i Fünun ve Resimli Kitap dergilerinde yayımladığı şiirlerinde de devam etti.

Ahmed Haşim'in Sanatı

Fransız simgeci şairlerine olan hayranlığı özellikle Şi'r-i Kamer dizisinde kendini gösterir. Çocukluk anılarını bir araya getirdiği bu dizi biçim olarak şiirin bütünselliğini taşımaz. Gençlik döneminde yazılmış olmasına rağmen son kitabı Piyale'de yayımlanan dizi, Ahmed Haşim'deki değişimleri aşama aşama sergiler.

Ahmed Haşim 1921 yılında Göl Saatleri'ni yayımladı. Göl Kuşları, Göl Saatleri, Serbest Müstezatlar ve Muhtelif Şiirler adındaki dört bölümden oluşan bu eser doğanın saflığına adanmıştı.

Son kitabı Piyale'nin giriş bölümünde sanatıyla ilgili tüm hissettiklerini anlatır. Ahmed Haşim'e göre şiir ve düzyazı arasında hiçbir benzerlik olmamalıdır.

Düzyazıya ait olan hiçbir öğe şiirde yer almamalıdır ve şiir anlaşılmak için değil hissedilmek içindir. Bir şiiri anlamak için okumak yetmemeli, şiir deşilmeli ve özümsenmelidir. Herkesin anlayabildiği şiirler Ahmed Haşim için değersizdir.

O Belde, Yollar ve Merdiven şiirlerinden, şairin günlük yaşam ve sıkıntılarından çok göksel öğelere ve yüce değerlere önem verdiği anlaşılır.

20. yüzyıl Türk şiirine damga vuran şairin olgunluk dönemi şiirleri Rebab, Şebab, Dergâh, Yeni Mecmua, Hayat ve Yeni Türk dergilerinde yayımlanırken, alaycı üslupta kaleme aldığı düzyazıları Akşam gazetesinde yer aldı.

Yurtdışında gördüğü böbrek tedavisine rağmen iyileşemeyen Ahmed Haşim, 4 Haziran 1933'te İstanbul'da öldü.

Anı kitapları:

  • Gurebâhâne-i Laklakan (1921)
  • Bize Göre (1928)
  • Frankfurt Seyahatnamesi (1933)

Kitaplarına girmemiş eserleri:

  • Tahattür
  • Ağaç
  • Süvari